मराठी लेखणी Archives - Kalnirnay
Tuesday, 20 October 2020 20-Oct-2020

Category: मराठी लेखणी

पाणी आणि संस्कृतिबंध | माधवराव चितळे | Water and Culture | Indian Culture

Published by माधवराव चितळे on   April 25, 2020 in   2020मराठी लेखणी

  पाणी आणि संस्कृतिबंध जानेवारी महिन्यात अगदी उत्साहात मकरसंक्रांतीचा सण साजरा केला जातो. या मकर  संक्रमणाशी जोडलेले हवामान, त्याच्याशी जोडलेली पीकपद्धती आणि त्याच्याशी जोडलेली आपली अर्थव्यवस्था या सगळ्यात संक्रांतीचा दिवस महत्त्वाचा आहे. आपल्या शेती व्यवसायातील उत्पादन दामदुपटीने वाढावे, अशी एक श्रद्धा यामागे आहे. भारतात आपल्याकडे ‘वर्षा’ कालीन  आणि ‘हेमंत’ कालीन अशी वेगवेगळी उत्पादने घेतली जातात.

Continue Reading
माणूस | कोरोना | Letter | Earth | COVID - 19 | Blog | Coronavirus Outbreak

एक पत्र असंही…| कोमल दामुद्रे | Letter | COVID – 19

Published by कोमल दामुद्रे on   April 14, 2020 in   2020मराठी लेखणी

  अप्रिय कोरोना, पत्र लिहिताना कुणाला असं ‘अप्रिय’ लिहायची ही पहिलीच वेळ. पण तुझ्यामुळे जगावर ओढावलेली परिस्थिती पाहता ‘प्रिय’ लिहून तुझं स्वागत करण्याची ही वेळ निश्चितच नाही. तुझ्याशी बोलायची वेळ कधी येईल, असं अजिबात वाटलं नव्हतं. असो… तसा तू नवखा माझ्यासाठी आणि सगळ्यांसाठीच. तुझ्याबद्दल विचार करणं तर लांबची गोष्ट. तुला माहीत आहे का, तू आल्यापासून

Continue Reading
पुस्तक | International Children's Day | Children's Day

चांदोबा, चंपक ते श्यामची आई | मिताली तवसाळकर | International Children’s Book Day

Published by Kalnirnay on   April 2, 2020 in   2020मराठी लेखणी

चांदोबा, चंपक ते श्यामची आई लाॅकडाऊनमुळे परीक्षा रद्द होऊन बरीच मोठी सुट्टी बच्चे कंपनीला मिळाली आहे. या सुट्टीत बहुतांश मुलांची पसंती मिळते ती टीव्ही आणि मोबाइललाच. इलेक्ट्राॅनिक गॅजेट्सच्या आहारी गेलेल्या या मुलांचं बालपण पाहिल्यावर मला आठवलं, ते माझं बालपण. टीव्हीसुद्धा क्वचित पाहायला मिळणाऱ्या ८०-९०च्या दशकातील आमच्या पिढीसाठी हक्काचा पर्याय असायचा तो पुस्तक वाचनाचा. अक्षरांची ओळख

Continue Reading
कृष्ण | Krishna | Lord Krishna | Shri Krishna | Krishna God | Krishna Story

सखा कृष्ण हरि हा | अरुंधती दीक्षित

Published by अरुंधती दीक्षित on   February 7, 2020 in   2020मराठी लेखणी

  सखा कृष्ण हरि हा ‘कृष्ण’ ह्या दोन अक्षरांमध्ये सर्वांची मने खेचून घेण्याची प्रचंड ताकद आहे. कोणी त्याच्या रूपाकडे आकृष्ट होतात, तर कोणी त्याच्या बाललीलांनी मोहित होतात. कोणी त्याच्या रासक्रीडेत रंगून जातात, तर कोणी त्याच्या योगीश्वर रूपासमोर नतमस्तक होतात. कोणी त्याच्या नीरक्षीरविवेकाने अचंबित होतात, तर कोणी त्याच्या गीतारूपी विवेक चिंतामणीचे तेज पाहून विस्मित होतात. अर्जुनाच्याच नव्हे, तर सा‍ऱ्या मानवजातीच्या

Continue Reading
मराठी माणूस | जयराज साळगावकर | Marathi Manoos | Marathi Manus | Mumbai | Maharashtra

मराठी माणूस आणि अर्थसाक्षरता | जयराज साळगावकर

Published by जयराज साळगावकर on   December 27, 2019 in   2019मराठी लेखणी

  कोणताही समाज उद्योगधंद्याशिवाय मोठा होऊ शकत नाही‧ ‘साहसे श्री वसति’ ह्या उक्तीनुसार व्यापार-उद्योगाच्या जगात साहस (जोखीम) म्हणजे ‘रिस्क’, ही ‘रिस्क जेवढी अधिक तेवढा नफा अधिक’ हे साधे गणित! मराठी माणूस एक वेळ जीवावरचे धाडस सहज करील, पण पैशाच्या बाबतीत रिस्क-जोखीम घेऊन ह्या जोखमीची योग्य ती आखणी करून मोठा उद्योग उभारेल, असे कमी दिसते‧ त्यापुढे

Continue Reading
फुले | Shirish Pai | Poet | Writer

फुलांचं जग | शिरीष पै

Published by शिरीष पै on   November 15, 2019 in   2019Diwali Editionमराठी लेखणी

  माझ्या वडिलांना चाफ्याची फुले फार आवडत. मला हिरवा चाफाही फार आवडतो. पण अलीकडे हिरव्या चाफ्याची फुले फारशी पाहायला मिळत नाहीत.आमच्या घरापुढे मोठी बाग होती आणि एक पारिजातकाचे सुंदर झाड होत. रोज पहाटे झाडाखाली फुलांचा सडा पडायचा. सकाळी उठले की, प्रथम मी फुले वेचायला धावायची आणि पारिजातकांचा फुलांचा हार गुंफायची. तशाच आमच्या बागेत जाईजुईंच्या वेलीही होत्या. मला जाईच्या फुलांचा हार गुंफायला फार

Continue Reading
रांगोळी | Rangoli Designs | Rangoli | New Rangoli Designs | Simple Rangoli | Diwali Rangoli

रांगोळी आणि शुभचिन्हे

Published by डॉ. नयना तडवळकर on   October 24, 2019 in   2019Diwali Editionमराठी लेखणी

  नवीन कपडे, फटाके, फराळ ही जशी दिवाळीची ओळख तशीच खास ओळख म्हणजे रांगोळी. दारापुढे रेखलेल्या सुबक आणि सुरेख रांगोळीशिवाय दिवाळीचा सण पूर्ण होऊच शकत नाही. दिवाळीच्या दिवसांत दारापुढे रांगोळी रेखाटताना स्त्रिया रांगोळीमध्ये अनेक शुभचिन्हे हमखास चितारत असल्या, तरी या चिन्हांबाबत आपल्याला फारशी माहिती नसते.अशाच काही शुभचिन्हांविषयी आपण जाणून घेणार आहोत : स्वस्तिक : हा शब्द ‘सु’

Continue Reading
जयवंत दळवी | कालनिर्णय

कालनिर्णयानुसार एक दिवस

Published by Kalnirnay on   September 17, 2019 in   2019मराठी लेखणी

  अलीकडेच वयामानानुसार निवृत्त झालो! त्यामुळे दिवसभर रिकामा असतो. रिकामा आणि कामात या दोन्ही शब्दांना तसा फारसा अर्थ नाही. रिकामा माणूस घराबाहेर रिकामटेकडा फिरला तर तो कामात असल्यासारखा वाटतो. आणि त्यानेच घरात काम केलं – विशेषत: बायकोच्या हाताखाली काम केलं तर तो रिकामटेकडा वाटतो! सध्या माझी तशी स्थिती झाली आहे. ‘कालनिर्णया’ ची मागील पाने वाचण्याचा

Continue Reading
मोबाइल | electronic gadgets and their uses | electronics advantages and disadvantages | misuse of mobile phones | negative effects of electronic gadgets

मोबाइल तंत्रज्ञान आरोग्यास साधक की बाधक?

Published by डॉ. शेफाली बत्रा on   September 17, 2019 in   2019TechnoLogicमराठी लेखणी

  “सकाळी उठल्यावर आपण पहिले कोणते काम करत असू, तर ते म्हणजे मोबाइल हातात घेऊन मेसेजेस चेक करणे. काम करताना, जेवताना एवढेच काय, तर अगदी देवासमोर दिवा लावतानाही आपले लक्ष मोबाइलकडेच असते,” हे कबूल करताना श्रेयस (नाव बदलले आहे) पार खजील झाले होते. दर मिनिटाला तीन-चार वेळा तरी त्यांना मोबाइल मध्ये डोकावून बघण्याची सवय, खरे

Continue Reading
भाकर | Jowar Bhakri Benefits | Bajra Atta | Jonna Rotte Benefits

गरिबाची गोड ज्वारी

Published by Kalnirnay on   September 16, 2019 in   2019Celebrating Maharashtraमराठी लेखणी

  सर्वच समाजामध्ये ‘अन्न’ शब्द उच्चारला तर काही ठराविक पदार्थांचेच चित्र स्वभावत: तरळते. युरोपियनांसमोर ‘गव्हाचा पाव’ येईल, अरबांसमोर ‘खुबुस’ तरळेल; बंगाली, बिहारी, दक्षिणी लोकांना ‘भाताचा शीग आणि रसम’चा दरवळ आठवेल; तशी मऱ्हाटी संस्कृतीत ‘भाकर’. अन्न म्हणजे भाकर! ही भाकरी मराठी भाषेत फार खोल रुतली आहे. ‘ज्याची भाकरी त्याची चाकरी’पासून ‘भाकरीला महाग’पर्यंत. बहिणाबाईंनी तर ‘आधी हाताला

Continue Reading